3. Systeemtherapie

Systeemtherapie

Systeemtherapie is ook bekend als gezins – en relatietherapie. Het gezin is daarbij het systeem, waarvan een persoon lid is door biologische, wettelijke, affectieve, geografische en historische banden. Volgens de stichters van de systeemtherapie zijn menselijke problemen in de kern problemen die ontstaan tussen personen die lid zijn van dit systeem. De onderliggende idee is dat als in een systeem (gezin, partnerrelatie, …) één van de leden een probleem heeft, ook het hele systeem ontwricht wordt. Omgekeerd kan men een individu helpen door het systeem waarin hij/zij leeft te versterken.

Er zijn een aantal vormen van systeemtherapie te onderscheiden:

Structurele systeemtherapie (Salvador Minuchin).
In de structurele systeemtherapie is de structuur van het gezinssysteem het voornaamste object van onderzoek en therapie.

Strategische systeemtherapie (Jay Haley).
In de strategische systeemtherapie is men met name geïnteresseerd is in wat welke effecten geeft binnen een systeem.

Cybernetische systeemtherapie. (Mara Selvini Palazzolli)
De begrippen circulariteit en neutraliteit vormen de kern ervan.

Contextuele systeemtherapie (Iván Böszörményi-Nagy
Nagy beschouwt de relatie van de mens met anderen als een relatie over verschillende generaties, die lasten en mogelijkheden aan elkaar overgeven. Hij spreekt vaak over de balans van geven en nemen. Therapie is volgens Nagy zich bewust worden van de (verstoorde) loyaliteit en proberen een zeker evenwicht te herstellen. Ook de term ‘destructief recht’ is voor Nagy belangrijk. Ouders hebben volgens Nagy de neiging hun eigen onrecht (wat hen aangedaan is tijdens hun jeugd) op hun kinderen te verhalen. Men poogt door therapie dit destructief recht om te buigen tot het verdienen van recht.

Het gezin van herkomst of opvoeding is het eerste belangrijke sociale systeem. Met onze ouders, opvoeders, broers en zussen hebben we een belangrijke band. Soms ook met grootouders of andere familie. Later staat het eigen gezin meer op de voorgrond: de eigen partner en eventuele kinderen spelen een grote rol in ons leven. Het werk en de vriendenkring zijn andere belangrijke plaatsen waar we mensen ontmoeten en relaties onderhouden.
Binnen een sociaal systeem beïnvloeden mensen elkaar.
Gedachten, gedragingen, gevoelens en verwachtingen ontstaan in wisselwerking met anderen uit onze omgeving. Dit is een gecompliceerd proces waarbij  problemen kunnen optreden. Bijvoorbeeld: twee partners krijgen ruzie over de taakverdeling in huis; een kind krijgt gedragsproblemen op school na een ernstige ziekte van moeder.
Een systeemtherapeut zal de problemen altijd bezien tegen de achtergrond van de wisselwerking met anderen. Ook wordt bekeken wie kan bijdragen aan het oplossen van de problemen.
Hoe verloopt de systeemtherapie:
Deze therapie bestaat veelal uit gesprekken met veelal het gehele gezin .
Na de intake fase wordt er een behandelingsplan opgesteld waarin onder meer staat wat de doelstellingen van de therapie zijn en wie bij de behandeling betrokken worden. Dit kan zijn het gehele gezin maar soms alleen de ouders.
Tijdens de gesprekken worden de problemen besproken en wordt er gezamenlijk gezocht naar andere manieren om met de problemen om te gaan. In deze therapie kunnen de gezinsleden zich bewust worden van onderlinge reacties op elkaar en begrijpen welke invloed zij op anderen hebben. Vaak wordt er huiswerk afgesproken om uit te proberen hoe het bevalt om zaken anders te doen dan voorheen. In de zitting daarna wordt dan teruggekomen op de ervaringen met het huiswerk. Zo wordt steeds verder gewerkt in de richting van de vooraf geformuleerde doelstellingen. Uiteraard is de belangrijkste doelstelling het doen verminderen of verdwijnen van de klachten of problemen. Dit wordt bereikt doordat mensen zich anders gaan gedragen ten opzichte van elkaar, anders met elkaar omgaan, anders op elkaar reageren en/of doordat men een andere visie krijgt op de problemen, op zichzelf en op de relaties met anderen.
Soms kunnen in de therapie bepaalde problemen direct worden opgelost. In andere situaties krijgen mensen handreikingen waardoor zij beter in staat zijn om zelf oplossing en te vinden.

 

Geef een reactie